21 kwietnia 2020

Wykluł się turak!

Wykluł się turak!

Para turaków fioletowych (ewentualnie turako fioletowych) zamieszkujących wolierę w pawilonie ptaków doczekała się potomstwa. Jest to niemały sukces i wielka radość, ponieważ to pierwsze wychowane przez rodziców pisklę w naszym ogrodzie. Jest to tym bardziej cenny przychówek, że ptaki tego gatunku rzadko rozmnażają się w hodowlach.

Samica złożyła jajo w specjalnie dla niej przygotowanym koszu, a następnie wysiadywała je przez ponad 3 tygodnie. Pokryte czarnym puchem pisklę początkowo było nieporadne i wymagało stałego dogrzewania ze strony rodziców. Obecnie ptak skończył miesiąc i jest już w stanie przeskakiwać i przefruwać z gałęzi na gałąź. Ma bardzo sprawne palce, którymi doskonale chwyta cienkie witki. Świetnie utrzymuje równowagę i niestraszne mu najwyższe konary drzewa stanowiącego wystrój woliery. Ani dziób, ani pierwsze pióra, które zastąpiły pisklęcy puch, nie są tak efektowne jak u dorosłych osobników. Niemniej skrzydła już spełniają swoją rolę – pozwalają na przemieszczanie się w powietrzu! Na razie podlot jest jeszcze pod stałą opieką rodziców, którzy strzegą pisklęcia. Jakiekolwiek działania w wolierze, również rutynowe podglądanie i ocena stanu zwierząt zza szyby pawilonu wykonywane przez opiekunów i lekarzy weterynarii są pilnie monitorowane przez zaniepokojone i czujne dorosłe osobniki. Rodzice uczciwie manifestują zachowaniem, że są gotowi użyć swoich groźnych kolorowych dziobów do obrony skarbu!

Turaki to rodzina endemitów krainy etiopskiej zamieszkujących tereny Afryki, położone na południe od Sahary. Wyróżnione zostały w niej 3 podrodziny: szyszaki, turaki i hałaśniki, wśród których rozpoznano około 20 gatunków.
Są to ptaki owocożerne, dawniej zwane bananojadami. W ciągu roku zmieniają dietę razem z porami owocowania roślin, którymi się żywią. Przysmakiem większości turaków są figi. Bywa, że turaki urozmaicają dietę bezkręgowcami.

Rodzina turaków to w większości ptaki bardzo kolorowe, zielono ubarwione, tylko 5 gatunków ma szare lub brązowe upierzenie, następne 2 gatunki mają fioletowo-czarne upierzenie – w tym turak fioletowy. Największy z turaków – turak olbrzymi jako jedyny jest niebieski. Charakterystyczny dla wyglądu turaków jest czub na głowie, pióropusz, który może mieć różne kolory i długość – w zależności od gatunku.

Rodzina turaków była niegdyś zaliczana do rzędu kukułkowych, ale w wyniku badań genetycznych okazało się, że mają one bliżej do sów i lelków niż kukułek!
Poza różnicami genetycznymi, które odszyfrować mogą jedynie genetycy, występują też cechy, które można zaobserwować naocznie: w budowie szkieletu, narządów wewnętrznych, a także w ułożeniu chwytnych palców tych grup ptaków.
Dodatkową cechą odróżniającą od innych rodzin zwierząt, charakterystyczną jedynie dla turaków jest obecność dwóch unikalnych pigmentów, a są to turacyna i turakowerdyna.

Aby uzyskać czerwoną barwę piór większość gatunków ptaków musi pobierać z pokarmem pochodzące z roślin karotenoidy i jest to niezbędny warunek aby zabarwienie wystąpiło. Nie dotyczy to rodziny turaków, które produkują turacynę, barwnik zawierający miedź. Stąd pochodzi piękny purpurowy kolor lotek drugorzędowych u turaka fioletowego z naszego zoo.
Podobnie jest z kolorem zielonym w umaszczeniu ptaków. Większość zwierząt nie posiada zielonego barwnika w piórach, a kolor ten jest uzyskiwany przez załamanie światła w strukturze piór. Turaki i prawdopodobnie kilka innych gatunków wytwarzają barwnik zielony – turakowerdynę i jest to jeden z nielicznych barwników zielonych w świecie zwierząt!

Podziwiajmy turaki!

Większość gatunków turaków ma stabilną sytuację w naturze i są zaliczane do gatunków mniejszej troski (LC). Tylko trzy gatunki są poważnie zagrożone i są to turak etiopski (VU – narażony), turak kameruński (EN – zagrożony) i turak koroniasty (NT – bliski zagrożenia).