23 maja 2020

Światowy Dzień Żółwia

Światowy Dzień Żółwia

23 maja to już 20. edycja święta dedykowanego żółwiom. Pomysłodawcą było małżeństwo – Susan Tellem i Marshall Thompson, które założyło organizację American Tortoise Rescue w Malibu w Kalifornii. Swój wolny czas zdecydowali poświęcić na ratowanie tych pięknych i wyjątkowych gadów. Ich wkład pracy na rzecz żółwi spotkał się z dużym rozgłosem na świecie. W celebrowanie tego dnia angażują się ogrody zoologiczne i inne organizacje skierowane na ochronę przyrody, szkoły, a nawet przedszkola.

Na świecie opisano około 350 gatunków żółwi. Zamieszkują różnorodne środowiska: morza i oceany, tereny podmokłe, a nawet pustynne. Niektóre odżywiają się pokarmem mięsnym, inne roślinnym, są też takie, które zjadają oba rodzaje pokarmu. Wszystkie składają jaja na lądzie. Na naszej planecie przetrwały w prawie niezmienionej formie przez 200 milionów lat. Mimo tak długiej historii i solidnego pancerza wiele gatunków jest narażonych na wyginięcie. Główne przyczyny to między innymi globalne ocieplenie, zanieczyszczanie zasobów oceanicznych sztucznymi tworzywami, niedostateczna kontrola usuwania chemikaliów i toksyn z różnych fabryk. Nawet nadmierne oświetlenie w kurortach wakacyjnych jest zagrożeniem dla morskich gatunków żółwi. Sztuczne światła zakłócają naturalny proces wylęgu żółwi, które wykluwają się w świetle księżyca podczas sezonu lęgowego. Do tego dochodzą jeszcze inne wakacyjne poczynania turystów. Ustawianie leżaków i parasoli na plażach często burzy spokój żółwi w miejscach wylęgu. Na szczęście już wiele firm turystycznych podjęło odpowiednie działania w celu ochrony tych miejsc. Odwieczne miejsca migracji samic morskich żółwi w celu złożenia jaj są odgradzane i zabezpieczane na ten czas. Kolejne zagrożenie to nieprzemyślane zakupy żółwi do hodowli domowych. Pamiętajmy, żeby przy kupnie prosić o certyfikat legalności pochodzenia naszego przyszłego podopiecznego.

Gdańskie zoo z żółwiami lądowymi w roli głównej
  
Jak gdańskie zoo działa w tym temacie: poprzez lekcje, organizację wydarzeń, uczestnictwo w kampanii EAZA. Słynna akcja ShellShock cieszyła się dużym zainteresowaniem gości zoo. W warsztatach uczestniczyły nie tylko dzieci i młodzież z naszego gdańskiego regionu, ale również z innych miast i miejscowości Polski. Ulubieńcami i bohaterami zajęć były dwa gatunki: żółw promienisty – nazwany przez dzieci Promyczkiem oraz żółwiak chiński – wyjątkowe gady w swej aktywności  podczas lekcji.  Na przykład Promyczek, nie wiadomo skąd wiedział, że akurat danego dnia będzie pośród dzieci. Opiekunki mówiły, że akurat w tych terminach usadawiał się przy drzwiczkach swojej ekspozycji, jakby oczekując na wyjście do dzieci. Któż to wie, co te stworzenia wiedzą… Żółwiak chiński ze względu na swą wyjątkową długą i ruchliwą szyję budził niemało emocji pośród odbiorców gadziej edukacji.  Żółwie też były bohaterami wydarzeń specjalnych. Swą obecnością  i swoistą aktywnością intrygowały m.in. uczestników Dnia Leniwych Spacerów, Wieczoru Marzeń, Dnia Otwartego Rady Miasta, Dnia Gada itp. Na gości odwiedzających zoo w najbliższych dniach czekają również inne gatunki, m.in.  żółw pustynny, żółw lamparci.
 
Co nieco rekordów
Największym żółwiem na świecie jest żółw skórzasty. Jego pancerz osiąga długość do prawie 2 metrów, średnia masa ciała to 400 kg, wyjątkowo zdarzały się osobniki ważące nawet 900 kg.
Najrzadszym gatunkiem jest  australijski żółw –  Pseudemydura umbria. Uczeń ze szkoły w  Perth, podczas wycieczki szkolnej, dokonał ponownego odkrycia tego gatunku, uznanego już za  wymarły w naturze. Cały australijski świat zoologów został wówczas postawiony wówczas na równe nogi. Status żółwia  zamieniony został na gatunek krytycznie zagrożony wg Red List IUCN.
 
Zapraszamy do odwiedzin  żółwi w naszym ogrodzie i dzisiaj,  i w najbliższych dniach. Część ekspozycji znajduje się w ciepłym pawilonie ptaków i gadów. W ciepłych miesiącach roku możemy też spotkać je tuż za bramą wejściową na  Wyspie Żółwi.