21 grudnia 2020

Najkrótszy dzień i niezwykła roślina

Najkrótszy dzień i niezwykła roślina

21 grudnia witamy  zimę astronomiczną i zarazem najkrótszy dzień w roku.  Mimo to polecamy wygospodarowanie wolnego czasu na spacer pośród uroków przyrody  oliwskiego zoo oraz zapoznanie się z przyrodniczymi i świąteczno – magicznymi ciekawostkami o uroczej jemiole. Jemioła pospolita (Viscum album) jest  półpasożytem. Oznacza to, że ma zdolność do fotosyntezy, a od rośliny żywiciela czerpie substancje odżywcze za pomocą specjalnego systemu ssawek.  Jemioła najczęściej obiera sobie  drzewa liściaste, na  iglastych występują rzadsze podgatunki: jemioła rozpierzchła i jemioła  jodłowa. Białawe kulki o lepkim miąższu stanowią  przysmak jemiołuszki (Bombycilla garrulus) i  paszkota (Turdus viscivorus).

Ciekawostki :

  • Pędy jemioły wykładane były niegdyś zimą, jako wartościowy przysmak żubrów, jeleni, saren i zajęcy, bogaty w witaminy i wapń. Podobno już w IV w. p.n.e. stosowano je również do karmienia zwierząt domowych – bydła i koni.
  • Choć może to niechlubna ta nazwa półpasożyt, ale zapisał się on w dziejach ludzkości. Jemioła  jest rośliną leczniczą, a zarazem trującą.
  • Pierwszym, który opisał jej właściwości lecznicze i występowanie był Teofrast, uczeń Arystotelesa.Współczesna medycyna nadal wykorzystuje cenne właściwości tego wyjątkowego ziela.
  • Dawniej w niektórych regionach Polski  wkładano jemiołę do kolebki dziecka, by odpędzić strachy.
  • Niegdyś wierzono, że obecność  jemioły ochroni dom przed złymi mocami i demonami, odpędza uroki, zapobiega nieszczęściom, a sprowadza powodzenie i bogactwo.
  • Jemioła też miała  powodować, że zwierzęta stawały się posłuszne. Np. zalecano by krowę, która sprawia problemy uderzyć trzy razy rózgą z tego ziela.
  • Zwyczaj całowania pod jemiołą wywodzi się ze staroceltyckiej tradycji.
  • W dzień  Bożego Narodzenia na ziemi sieradzkiej obijano jemiołę obuchem i kładziono z woskiem do uli pszczół, żeby było dużo miodu.