Do góry
menu
Sarna
21 lutego 2020

Sarna

Opis:
Sarna to wysmukłe zwierzę, z krótką głową z profilu trójkątną. Pyszczek zakończony jest dużymi, nieowłosionymi, czarnymi nozdrzami. Czarne oczy są bardzo duże, z wyraźnymi powiekami i gęstymi rzęsami. Wzrok sarny jest wręcz hipnotyzujący. Uszy podłużne, owalne sięgają do 2/3 długości głowy. Szyja cienka, dłuższa od głowy. Tułów sarny jest krępy, ogon szczątkowy, niezauważalny. Nogi są długie i cienkie. Tylna para mocniej zbudowana, wygięta w stawach skokowych. Podwójne kopytka – racice – kończą się z przodu przytępionymi szpicami. Górne raciczki są dobrze rozwinięte, ale stojąca sarna nie dotyka nimi ziemi. Samiec, kozioł różni się od samicy, posiada na głowie możdżenie, z których okresowo wyrasta poroże oraz pędzel (kępę włosów) na napletku, długości 8 – 10 cm. Samica ma fartuszek, czyli pęk włosów w okolicy sromu.
Letnia szata ma na stronie grzbietowej czystą barwę żółtoczerwoną do czerwonobrązowej, na brzuchu ochrowożółtą. Sierść jest gładka, elastyczna, przylegająca do skóry, lekko pofałdowana.
Futro zimowe jest grube, dwuwarstwowe, pofałdowane. W kolorze szarobrązowe od strony grzbietu, od spodu brudnożółtobiałe. Lustro – kolista biała plama na zadzie sarny zimą jest śnieżnobiała, latem lustro jest mniejsze i bardziej żółte. Lustro ma ogromne znaczenie dla utrzymania się stada saren razem. Podczas ucieczki pozwala zorientować się zwierzętom w kierunku biegu członka stada. Zimą sarny gromadzą się w większe grupy, łatwiej im wtedy stawić opór drapieżnikom, dzięki wspólnej czujności. Z lustra mamy sarny korzysta też koźlę podążające za nią. Zdarzają się wśród saren anomalie ubarwienia, bywają osobniki białe, w różnych odcieniach beżu, także albinotyczne, oraz czarne. Sarna to zwierzę, które nie tylko można zobaczyć, ale też usłyszeć, zaniepokojona potrafi donośnie „szczekać”, przerażona i w cierpieniu płakać.
Sarna żywi się roślinami, głównie są to rośliny zielone, w mniejszym stopniu liście i pędy drzew, krzewów i krzewinek. Sarny mieszkające na polach zjadają rośliny uprawne. Wodę czerpią głównie z roślin i rosy, rzadko widuje się sarny pijące wodę.

Występowanie:
Sarna występuje w większości krajów w Europie (z wyjątkiem wysp) oraz w zachodniej Rosji. Poza Europą w Turcji oraz północnych: Syrii, Iraku, Kaukazie. W południowej Europie żyją dwa podgatunki o ograniczonych zakresach (środkowe i południowe Włochy oraz Iberia).
Zajmuje wiele różnych siedlisk, w tym lasy liściaste, mieszane lub iglaste, wrzosowiska, pastwiska, grunty orne i obszary podmiejskie z dużymi ogrodami. Preferuje krajobrazy z mozaiką lasów i terenów rolniczych. Może przetrwać w środowiskach półpustynnych i sezonowo przebywać powyżej linii lasu. Sarny przystosowały się do nowoczesnych krajobrazów rolniczych.

Rozmnażanie:
Ruja saren w Środkowej Europie przypada na lipiec i sierpień. To okres intensywnych walk kozłów o względy samic. Zrzucone w okolicach listopada poroże odrasta już w styczniu. W początkowym okresie pokryte jest scypułem, skórą z gęstą siecią naczyń krwionośnych. Między marcem a majem rozwój poroża jest zakończony, a wyschnięty scypuł zwierzęta wycierają o drzewa i ziemię. Poroże wraz z wiekiem jest silniejsze i obfitsze. Samce „spinają” się porożem i przepychają. Walkę wygrywa silniejszy. Pomimo, że do zapłodnienia samic dochodzi w sierpniu, koźlęta przychodzą na świat nie wcześniej niż w maju przyszłego roku. Dzieje się tak dlatego, że u samicy następuje zjawisko ciąży przedłużonej, powstały z zapłodnionego jaja embrion w macicy matki zostaje zahamowany w rozwoju. Przyczyną jest prawdopodobnie doprowadzenie do urodzin w momencie wiosennego rozkwitu roślin, który zapewni wyżywienie matce oraz koźlęciu.
Urodzone koźlęta mają ubarwienie kamuflujące, na czekoladowobrązowym grzbiecie biegną cztery lub sześć pasków jaskrawobiałych cętek. Początkowo maluchy przebywają w ukryciu, gdy matka oddala się na żerowisko. Kiedy pojawia się niebezpieczeństwo młode przywiera do ziemi i pozostaje w bezruchu. Jeśli koźle zostaje poruszone bądź schwytane wzywa matkę piszcząc cienkim, wysokim tonem. Jeśli napastnikiem jest zwierzę, matka zjawia się natychmiast gotowa walczyć w obronie dziecka. Jednak wobec człowieka sarna odczuwa tak ogromny lęk, że prawie nigdy nie ujawnia swojej bliskiej obecności. Fałszywe jest więc przypuszczenie, że koziołek został porzucony. Sarna karmi piersią przez dwa lub trzy miesiące, to okres bardzo intensywnego wzrostu młodych. Czteromiesięczne sarny są już dojrzałe płciowo, zwykle jednak pierwsze zapłodnienie ma miejsce rok później.

Zagrożenia:
Wydaje się, że sarny sobie świetnie radzą, bo mają wysoce rozwinięte zdolności adaptacyjne i mogą żyć w bardzo różnorodnych środowiskach. Główną przyczyną śmierci saren są bardzo ostre zimy (te jednak w naszym kraju zdarzają się coraz rzadziej) lub duże drapieżniki, takie jak wilki, niedźwiedzie i rysie (a te w Polsce są przecież nadal bardzo nieliczne). Ostatnie badania dowodzą jednak, że sarnom może zaszkodzić globalne ocieplenie. Otóż okazuje się, że przyjście na świat młodych w maju, do niedawna w okresie najintensywniejszego rozkwitu roślin obecnie może skazać je na niedożywienie. Powodem stanie się przedwczesna wegetacja, rozpoczynająca się już w kwietniu.


 

czy wiesz, że...

Ponieważ Ziemia opiekuje się nami zaopiekujmy się Ziemią. Odwzajemniajmy miłość jaką nas obdarza, utrzymując ją w czystości i szczęściu.

przyjaciele zoo

  • AmberExpo
  • CADevent
  • Konecranes and Demag Sp. z o.o.
  • Fischgarten Food & Fun
  • Forum Gdańsk
  • GIS
  • Gdańskie Nieruchomości
  • SKOK
  • Konecranes and Demag Sp. z o.o.
  • Marcopol
  • Niczuk Thale
  • Nippon Seiki
  • Olivia Star
  • Port Czystej Energii
  • Grupa Kapitałowa PEKABEX
  • Schronisko Promyk
  • Sii Sp. z o.o.
  • Symfonia Smaków
  • Szprychy.com
  • TBS Motława
  • Radio Gdańsk
  • trojmiasto.pl
  • ostoja
  • Fundacja
  • Trójmiejski Park Krajobrazowy
  • Komenda Miejska Policji
  • Straż Miejska Gdańsk